محمد علي حزين لاهيجي
109
فتح السبل ( فارسى )
مىآوريد ! « 1 » و در اخبار مروى است كه على - ع - مىگفته « لو لا ما فعل عمر بن الخطاب فى المتعة ما زنى الّا شقىّ » « 2 » . و در بعض روايات چنين است « ما زنى الا شقا » يعنى زنا نمىكرد مگر قليل از خلق . و امّا سبّ صحابه يكديگر را و قدح بعضى مر بعض ديگر را در مسائل فقهيه پس از آن بيشتر است كه احصا توان كرد و در اين مقام بسيارى را شمرده و ما در اين ترجمه براى اختصار اسقاط آنها نموده به ذكر چند مسأله اكتفا مىنماييم . گفته از آن جمله بعض صحابه روايت كرده كه قال النّبى - صلى اللّه عليه و آله و سلم : « الشؤم في ثلاثة : المرأة و الدار ، و الفرس » و عايشه انكار كرده و تكذيب راوى او نموده گفته كه پيغمبر اين را به عنوان حكايت فرموده . و صحابى ديگر روايت كرده كه : « التاجر فاجر » و باز عايشه تكذيب كرده و گفته كه در باب تاجرى كه تدليس مىكرده فرموده . و همچنين جمعى از انصار روايت ابو بكر كه « الأئمة من قريش » باشد انكار كرده نسبت مىدادهاند كه خود وضع كرده و ابو بكر چون در مجلس محاكمه و قضا مىنشست و حكم مىنمود فرومايگان و اصاغر صحابه بسيارى از احكام او را بر او نقض مىكردند مثل بلال و صهيب و امثال ايشان . و در چندين قضيه نقض امثال ايشان بر او منقول است . و در مسأله صحابه براى عمر فتوى داده بودند و بر آن اجماع نموده و على - ع - بعد از اطلاع به عمر گفته كه ايشان در اين فتوى جانب ترا رعايت كردهاند خيانت كردهاند ، و اگر علم و رأى ايشان اين است خطا كردهاند . و ابن عبّاس مىگفته : آيا زيد بن ثابت از خدا انديشه ندارد كه بر ولد ولد حكم « ابن » جارى و در پدر پدر نفى مىكند .
--> ( 1 ) . شرح نهج البلاغة ابن ابى الحديد ج 20 / 25 ، المسترشد 227 . ( 2 ) . و نيز نك : الدر المنثور ، ج 2 / 140 ، تفسير الطبرى ، ج 5 / 9 ، كنز العمال ، ج 8 / 294 ، التفسير الكبير ، ج 10 / 50 .